PERSBERICHT

VOA magazine

2 maart 2004
door Frans de Vilder

Shame! Maar wie moet zich schamen?

Democratie betekent zeggenschap van een gemeenschap over te nemen beslissingen n vrijheid van meningsuiting. De gemeenschap delegeert die zeggenschap aan degenen die er alles van kunnen weten, aan raadsleden, wethouders en hun ambtenaren onder anderen. Zij weten meer over de achtergronden, maar dat verplicht hen tegelijkertijd om de gemeenschap over achterliggende motieven te informeren. Doen ze dat, hier in Alphen aan den Rijn? Zeker! De hartpagina van het Witte Weekblad is ht podium van de rasdemocraten hier ter plaatse. En alsof dat niet genoeg is kunnen de betrokken burgers ook naar hoorzittingen in ons glazen stadskantoor. Transparanter kan het niet.

De wethouder
Geldt al die zeggenschap ook voor de zorg? Neen, en dat is de 'bloody shame' waarover we in dit magazine al eerder de staf braken. Vastgesteld moet worden dat alle bestuurders en politieke partijen pleiten voor een basisziekenhuis in Alphen aan den Rijn, maar tevergeefs. Het valt niet mee om toe te moeten geven, dat ook bestuurders machteloos zijn. Wethouder Wienbelt - verantwoordelijk voor de lokale gezondheidszorg - zei in het voorjaar van 2002, dat een 'volwaardig' ziekenhuis in Alphen aan den Rijn een hot item was voor de gemeenteraadsverkiezingen. Hij wist ook precies wat hij wilde, want dat had minister Borst toentertijd al voor hem gedefinieerd: "Zo'n ziekenhuis levert minstens 80% van de totale ziekenhuiszorg, heeft minimaal 25 poortspecialisten en een exploitatiebudget van tenminste 35 miljoen euro. Bij een adherentiegebied van minimaal 72.500 inwoners hoort in principe een basisziekenhuis." Wienbelt verbaasde zich toentertijd over Woerden, waar een ziekenhuis met een veel kleiner adherentiegebied wl kan. Het was volgens hem ook raar dat de regio Leiden drie volwaardige ziekenhuizen telt en een groeiregio als Alphen, waar 120.000 mensen wonen, niet. De wethouder zegt in het blad Reporter letterlijk: "Ik heb er altijd eerlijk bijgezegd dat de gemeenten niets over de ziekenhuiszorg te vertellen hebben. Overigens vind ik dat best frustrerend. Je wilt toch staan voor de belangen van je inwoners. Er bestaat geen structureel overlegcircuit rond ziekenhuiszorg waarin de gemeente echt betrokken wordt. Ik heb daar bezwaar tegen. Misschien moet onze rol in de Regionale Commissie Gezondheidszorg prominenter worden." Zou zo'n prominente rol meer zeggenschap bieden? Nee, want die Commissies zijn per definitie ondemocratisch. Had u er ooit van gehoord? Iets aan de samenstelling kunnen bijdragen? De wethouder doet er verstandiger aan om te pleiten voor direct verantwoordelijke zorgaanbieders, voor kleine commissies die de toewijzing van - bijvoorbeeld - ouderen naar verzorgings- of verpleeghuizen voor hun rekening willen nemen.

De ziekenhuisbestuurder
Rijnland Ziekenhuisbestuurder Eric van Royen is het niet eens met de wethouder. Over nieuwbouw en verbouw beslist het College Bouw Ziekenhuizen en niet het ziekenhuis of de verzekeraars. Volgens hem zijn de belangrijkste activiteiten van zijn organisatie Rijnland Ziekenhuis poliklinische zorg, dagbehandeling en kort verblijf. Die beslaan 70% van de zorg en al die activiteiten zijn in Alphen aan den Rijn voorhanden. Alleen hoogtechnische en specialistisch-intensieve verrichtingen vinden plaats in Leiderdorp. Maar Van Royen geeft volmondig toe, dat tientallen jaren geleden de beslissing had kunnen worden genomen: bouw dit ziekenhuis in Alphen aan den Rijn. "Planologisch gezien was dat logischer geweest. Maar die foute beslissing is destijds genomen en nu niet meer te veranderen." En wat lezen wij nu in Rijn en Gouwe dd. zaterdag 17 januari? Dat de nachtafdeling mogelijk dicht gaat en patienten vervolgens alleen nog overdag worden behandeld. Het ziekenhuis heeft zichzelf (lees: Bestuurder van Royen) forse bezuiningen opgelegd. Op de vestigingen in Alphen en Leiderdorp moet tot 2007 2,8 miljoen euro worden bespaard.

De Kamer van Koophandel
Democratie? Vergeet het maar. 'Laat de markt zijn werk doen', klinkt het vanuit het rechtsdraaiende schemerduister van economen, kabinet en parlement. Cees Broeksma, adjunct-directeur van de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor Rijnland, lacht over die dooddoener. "Wat wij doen in de zorg? Ik pleit al jaren voor marktconforme zorg. We moeten meer letten op de vraag. Mag ik even? In de eerste plaats is de zorg al jarenlang NIET op de vraag afgestemd. Dat is overigens een open deur. De zorg wordt voorts centraal en aanbodgericht aangestuurd in een betonnen organisatie en met betonnen financiering. En een klein basisiziekenhuis? De doorlooptijd voor de bouw is tien jaar minstens. Moet je nu aan beginnen en dan mag je blij zijn als het er over tien jaar staat. Tegen die tijd is het alweer verouderd. En dan de vraag! Die verandert ook, blijvend, door met name demografische factoren. Er komen meer ouderen met meer gedifferentieerde wensen, redelijk bemiddeld en commercieel kieskeurig. Hebben zij iets te kiezen? Op dit moment beslist niet! Huisartsen? Verdwijnen. Acht van de tien huisartsen zijn vrouw en verkiezen op termijn een parttime baan of de huishouding en het moederschap. 'Uw huisarts verdwijnt', roepen de huisartsen zelf in een paginagrote advertentie in de landelijke dagbladen. De LHV schat dat over 8 jaar vier miljoen Nederlanders geen huisarts meer hebben. Weet jij hoe dat straks in Alphen afloopt? Ik schat in, dat de eenvoudige huisartsenpraktijk zijn tijd heeft gehad. De zorg is nu in hoge mate rationeel en technisch van aard. Het is een object, een product, materieel, en men vergeet dat het om mensen gaat. Menselijkheid staat als paragraaf alleen nog in de bijlage." Cees Broeksma pleit daarom voor aandacht voor de burger. Waar wordt zorg gevraagd? En welke zorg? Dat moet leidend zijn. Hij vindt het verbijsterend, dat de gewone detailhandel beter in staat is om aan de vraag te voldoen dan de zorg. "Ik vind het ook verbijsterend dat de politiek het hierbij laat zitten. Winkelplanning is toch niet zo moeilijk? Je kunt er bij Haasbeek zo een boek over kopen. Laat politici, ondernemers, de Kamer en aanbieders de lokale vraag naar zorg nu eens op de agenda zetten. Waarom kan de revolutie op zorggebied deze keer niet in Alphen beginnen? Het biedt een geweldig groeipotentieel!"

De professor Prof.Dr.H.Leenen schrijft in zijn boek 'Met het oog op gezondheid en recht': Criteria van gezondheid, rechtvaardigheid en rechten van mensen dienen het beleid van de overheid en wetgever te bepalen en alle activiteiten in de gezondheidszorg, de structuur en het functioneren van het gezondheidssysteem en het stelsel van ziektekostenverzekeringen dienen aan die criteria te voldoen." Is dat doel bereikt? Dezelfde professor: "Overheidbeleid en -apparaat zijn hun orintatie op rechtvaardigheid en mensen te veel kwijtgeraakt en mensen worden door de bureaucratie vaak als nummers behandeld. Ook het feit dat economische machten meer en meer de politiek zijn gaan bepalen in plaats van omgekeerd, heeft de geloofwaardigheid van de overheid aangetast. Dan spreek ik nog niet over het gekibbel en gekonkel van politici, het elkaar pootje lichten en het soms ergerlijke gesmijt met gemeenschapsgeld. Het strekt de burger allemaal niet ten voorbeeld."